Негизги бет » Биз жөнүндө » Шамбесай алтын кени » Кенди казуу жана иштетүү ыкмалары

Кенди казуу жана иштетүү ыкмалары

Казуу ыкмасы

Шамбесай кени ачык ыкма менен иштетилет. Түшүмдү көп берүүчү жер катмары болсо, ал сыйрылып алынып, бир жерге үймөктөлүп сакталып, кийинчерээк, бузулган жерди калыбына келтирүү ишинде колдонулат. Кен эки ыкма менен талкаланат: бургулоо-жардыруу жана механикалык ыкма. Кен казуу иштери “Жардыруу иштерин жүргүзүүдөгү бирдиктүү коопсуздук эрежелерине” ылайык жүргүзүлүп, Компаниянын кызматкерлери жана жергиликтүү жашоочулар үчүн коопсуз болот. Кенди жана жараксыз тоо тектерди алып жүктөө жер челгичтердин жана фронталдык жүктөгүчтөрдүн жардамы менен аткарылат. Жүк ташуучу унаалар жарактуу кенди кен өндүрүүчү ишканага, ал эми жараксыз тоо-текти жараксыз тоо-тектер үймөктөрүнө ташышат. Кычкылданган жана сульфиддик кендер өзүнчө иштетилет: Негизинен № 1.04 карьердеги сульфиддик кендер суу өткөрбөс плёнкалуу тоскуч менен жабдылган атайын аянттарга топтолот.

Долбоорду аткарууда жер кыртышын калыбына келтирүү иштери Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына ылайык келген техникалык долбоорго ылайык иреттүү түрдө жүргүзүлмөкчү.

Кенди иштетүү технологиясы

Шамбесай кениндеги кычкылданган кенди иштетүү үчүн үймөктөп жана чанга салып шакардоо ыкмалары сунушталат. Өндүрүштүн технологиялык тартиби, эмгек коопсуздугу жана коопсуздук техникасы сакталса, мындай технологиялар айлана-чөйрөгө жана жергиликтүү элге зыян тийгизбейт жана дүйнө жүзү боюнча жүздөгөн өлкөлөрдө ийгиликтүү колдонулуп келет.

Үймөктөп шакардоо ыкмасынын артыкчылыгы – аяккы продукт болуп зыянсыздандырылган жараксыз тоо тектери калат жана алар консервацияланып, жер кыртышы кайра калыбына келтирилет. Үймөктөп шакардоо ыкмасында туюккаптар (хвостохранилище) курулбайт; бул айлана-чөйрөгө болгон таасирди азайтат.

Кайра иштетүү комплексинин өндүрүмдүүлүгү жылына 485 миң кычкылданган кенди түзөт. Курамындагы алтын боюнча кычкылданган кен сорттолот. Курамында алтын көп кендер эки стадияда, ал эми курамында алтын аз кендер бир стадияда иштетилет.

Чанга салып шакардоо ыкмасы курамында алтын көп болгон кенден алтынды ажыратып алган биринчи этапта колдонулат.

1. Кен талкаланып, цемент менен аралаштырылып, чоң кесек таштар жасалат.
2. Бул чоң кесек таштар бетон чандарга тизилет жана айлануусу үчүн үстүнө цианиди суюк эритме куюлат.
3. Суюк цианид эритмеси руданын катмарларынын арасына сиңгенде, алтын бөлүнүп дренаж тутуму аркылуу курамында алтын бар эритмелер куюлган идишке барып топтолот.
4. Идиште шакардалган руда (чанда шакардоонун калдыктары) чандан чыгарылып, үймөктөп шакардоо аянтчасына жеткирилип үймөктөлөт.

Үймөктөп шакардоо технологиясы курамында алтын аз кендерди жана курамында алтын көп кендерди иштетүүнүн экинчи стадиясында колдонулат:

1. Кесектелген алтыны бар тоо-кен жана чанда шакардоонун калдыктары унаалардын жана бульдозердин жардамы менен түбү ным өткөрбөгөн тосмосу бар аянтка үйүлөт. Аянт бир нече катмардан турат: тапталган негиз, геосинтетикалык бентонит (же 300 мм калыңдыктагы тапталган чопо) жана коргоочу 1,5 мм калыңдыктагы жогорку тыгыздыктагы полиэтилен плёнкасы.
2. Үймөк суюк цианид эритмеси менен тамчылатып сугарылат.
3. Суюк цианид эритмеси руданын катмарларынын арасына сиңгенде, алтын бөлүнүп дренаж тутуму аркылуу курамында алтын бар эритмелер куюлган идишке барып топтолот.

Алтынды эритмеден активдештирилген көмүр аркылуу ажыратып алуу

1. Бул эритме көлчөсүнөн курамында алтын бар эритме соркыскыч менен иштетүү комплексине сордурулуп жеткирилип, ал жерден эритмедеги алтын активдештирилген көмүр аркылуу бөлүнүп алынат.
2. Активдештирилген көмүрдөн алтын десорбция жолу менен ажыратылып алынып, эритменин электролизинин натыйжасында пайда болуучу катоддук тунма атайын меште эритилет.
3. Аяккы өнүм - тазаланып сатыкка коюла турган Доре алтын куймалары. (Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилген уюштуруу жана өткөрүү тартиби боюнча өндүрүүчү аффинаждалган баалуу металлдарды баштапкы рынокто сата алат. Биринчи рынокто сатылган баалуу металлдар кийин экинчи рынокто эркин жүгүртүлөт. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы баштапкы рынокто аффинаждалган баалуу металлдарды жана Кыргыз Республикасында казылып алынып өндүрүлгөн алтынды сатып алуу боюнча артыкчылык укугуна ээ.

Үйүп шакардоо аянтындагы иштерди жабуу

1. Бардык үйүп шакардоо штабельдери таза суу жана зыянсыздандыруучу эритмелер менен бир нече жолу чайкалып, санитардык Максималдык Мүмкүн болгон Концентраттары (ММК) ченемдерге ылайык зыянсыздандырылат.
2. Кургатылгандан кийин, алтыны жок зыянсыздандырылган шакардалган кен жараксыз тоо-тек үймөктөрү сыяктуу зыянсыз тоо-текке айланат, андан кийин үймөк түздөлөт, анын түбүнө ным өткөрбөгөн топурак катмары төшөлөт жана кайрадан жашылдандырылат.